W dzisiejszych czasach, bez uzyskania społecznego przyzwolenia elektrowni jądrowej (EJ) zbudować się nie da. Jest to inwestycja, za którą odpowiedzialność ponosi rząd, bo to jego urzędy oceniają ją min. pod względem ekologicznym, bezpieczeństwa i oddziaływania na zdrowie mieszkańców.
Chociaż od wybuchu reaktora w Czarnobylu dzieli nas już ponad dwadzieścia lat bezawaryjnej pracy elektrowni jądrowych na świecie, a współczesne siłownie buduje się wyłącznie z najnowocześniejszymi pod względem bezpieczeństwa reaktorami trzeciego pokolenia, to jednak nadal wśród ludności istnieją spore pokłady wątpliwości i obaw. Aby je przełamać potrzebny jest znaczny, czasochłonny wysiłek. Rozumiał to doskonale rząd brytyjski, kiedy analizując perspektywiczny rozwój energetyki, doszedł do wniosku, iż bez elektrowni jądrowych ograniczenie efektu cieplarnianego, wywołanego emisją dwutlenku węgla, będzie niemożliwe. Postanowił zawczasu wysondować na ten temat stanowisko opinii publicznej.
Pierwszą konsultację przeprowadzono już w 2003 r., a w maju 2007 r., pod wpływem decyzji sądu najwyższego, wdrożono pogłębione sondowanie. W styczniu 2008 r. rząd przedstawił parlamentowi wyniki badania opinii społecznej i swoje stanowisko w kwestii budowy elektrowni jądrowych oraz opublikował obszerny dokument, zwany Białą Księgą. Zawarł w niej wyniki badań i uzasadnienia dla wyprowadzonych wniosków.
Konsultacje obejmowały szereg problemów w kontekście przewidywanych zmian klimatycznych i zapewnienia energetycznego bezpieczeństwa państwa, takich jak:
- energia z EJ a emisja CO2,
- wpływ EJ na bezpieczeństwo dostawy energii,
- ekonomika EJ,
- udział energii z alternatywnych źródeł o niskiej emisji CO2,
- bezpieczeństwo i ochrona EJ,
- transport materiałów jądrowych,
- odpady i likwidacja EJ,
- wpływ EJ na środowisko naturalne,
- zapasy paliwa jądrowego,
- przerób paliwa wypalonego.
Intencją rządu było zrozumienie motywów, jakimi się kierowali obywatele w ich poglądach na wykorzystanie energii jądrowej. Przy rozpatrywaniu odpowiedzi na zadane pytania, większe znaczenie przydawano argumentom i uzasadnieniom, niż zwykłym wyrazom poparcia lub dezaprobaty w kwestii budowy EJ. Konsultacje nie stanowiły referendum na temat EJ, a rząd starał się, by je tak nie taktować. Rozpoczynając proces badania opinii publicznej władze liczyły na uzyskanie informacji, pozwalającej podjęcie decyzji o udzieleniu firmom zezwolenia na budowę nowych EJ.
W celu umożliwienia szerokiej publiczności wypowiedzenia się, udostępniono liczne materiały i zorganizowano różnorodne tematyczne spotkania:
- Opublikowano wszechstronny dokument pt. „Rola energii jądrowej w gospodarce Wielkiej Brytanii w warunkach niskiej emisji CO2”.
- Udostępniono interaktywną stronę internetową, umożliwiającą ludziom komunikowanie się w sprawach konsultacyjnych - online.
- Zorganizowano spotkania z lokalnymi władzami samorządowymi, grupami „zielonych”, firmami energetycznymi, odbiorcami energii, naukowcami, związkami zawodowymi i religijnymi.
- Odbyły się dyskusje z przedstawicielami grup ludności zamieszkałej w pobliżu istniejących EJ.
- W dziewięciu miejscowościach zorganizowano jednodniowe seminaria, w których uczestniczyło ok. 1000 osób.
- Zorganizowano 20 ministerialnych „okrągłych stołów” z udziałem finansowych akcjonariuszy ważniejszych firm.
Dodatkowo, w celu przyciągnięcia do konsultacji większej liczby mieszkańców, w prasie lokalnej i o zasięgu ogólnokrajowym zorganizowano informacyjną kampanię. Do 5000. mieszkańców i lokalnych organizacji drogą pocztową przekazano informacje bezpośrednio. Sekretarz stanu ds. gospodarki (Secretary of State for Business, Enterprise and Regulatory Reform) za pośrednictwem Internetu (web – chat) uczestniczył w rozmowie na temat polityki energetycznej rządu, głownie zaś - EJ.
Organizatorzy konsultacji otrzymali ponad 4000. odpowiedzi indywidualnych i grupowych. Za wyjątkiem odpowiedzi tych osób, które zastrzegły sobie poufność, wszystkie zostały opublikowane w Białej Księdze.
Oprócz konsultacji dotyczącej budowy EJ, rząd zainicjował także badanie opinii społecznej na temat gospodarki odpadami promieniotwórczymi, z uwzględnieniem stworzenia przechowalnika głębinowego.
Wnioski rządu:
1. Bez bezpieczeństwa energetycznego, produkcji czystej i dostatecznej ilości energii, nasz system gospodarki i nasze nowoczesne społeczeństwo nie będą w stanie funkcjonować. Zmiany klimatyczne stanowią znaczne ryzyko dla globalnego ekosystemu, światowej gospodarki i ludności. Naukowe dowody nieodparcie wskazują, że działalność człowieka powoduje zmiany klimatu. Siłownie jądrowe stanowią źródło energii elektrycznej o niskiej emisji dwutlenku węgla. Większość EJ w Wielkiej Brytanii (UK) ulegnie likwidacji w ciągu następnych dwóch dekad. W tym okresie zwiększy się zależność UK od importu ropy naftowej i gazu, a światowe zapotrzebowanie i ceny na te nośniki energii wzrosną, i w większym stopniu ulęgną procesowi polityzacji. W tej sytuacji, zaopatrzenie w energię naszej gospodarki i naszego społeczeństwa wymaga wsparcia; stoją przed nami dwa wyzwania: zmiany klimatyczne i bezpieczeństwo energetyczne.
2. Po zanalizowaniu wszystkich argumentów i dowodów, rząd jest usatysfakcjonowany faktem, że uwzględniając cały okres eksploatacji EJ, emisja CO2 z tych elektrowni jest niska. Można przyjąć, iż jest ona na poziomie, towarzyszącym produkcji energii elektrycznej w elektrowniach wiatrowych i znacznie mniejsza od emisji z elektrowni spalinowych. Rząd doszedł do wniosku, iż nowe EJ przyczynią się do rozwiązywania problemu zmian klimatu. Aczkolwiek zdaje sobie sprawę, że jest to jedynie częściowy wkład do szerszej strategii ograniczania emisji.
3. Rząd konkludował, że udzielając firmom pozwolenia na inwestowanie w EJ, przyczyni się do ukształtowania mieszanego, technologicznego systemu wytwarzania energii elektrycznej, umożliwiającego łatwiejsze dostosowywanie się do potrzeb dalszego rozwoju, którego dziś nie jesteśmy w stanie przewidzieć. W ten sposób powstaną warunki do stworzenia bezpieczeństwa energetycznego kraju.
4. Na podstawie b. wyważonej analizy kosztów EJ, rząd doszedł do wniosku, że biorąc pod uwagę najprawdopodobniejszy, przewidywany poziom cen gazu i węgla, energetyka jądrowa przyniesie krajowi korzyści zarówno z punktu widzenia redukcji CO2, jak i bezpieczeństwa energetycznego.
5. Energetyka jądrowa powinna być częścią ogólnego planu produkcji energii elektrycznej. Rząd nadal będzie popierał rozwój odnawialnych źródeł, a także usuwanie i utylizację CO2.
6. Po rozważeniu wszystkich argumentów i danych, oraz biorąc pod uwagę zalecenia niezależnych organów prawodawczych i postęp w dziedzinie budowy nowoczesnych EJ, rząd jest przekonany, że nowe EJ stwarzają małe ryzyko w zakresach bezpieczeństwa, oddziaływania na zdrowie ludności i rozprzestrzeniana broni jądrowej.
7. Po rozważeniu wszystkich argumentów i danych, oraz raportów na temat bezpieczeństwa transportu materiałów jądrowych, a także odpowiednich przepisów bezpieczeństwa, rząd jest przekonany, iż ryzyko związane z transportem materiałów jądrowych jest b. małe. Ponadto, istnienie skutecznych prawnych zasad stwarza pewność, iż przemysł będzie rozważnie je stosował, co także przyczyni się do zminimalizowania ryzyka. Rząd stoi na stanowisku, że problemy związane z przewozem nie są powodem, by energetycznym firmom nie pozwolić na inwestowanie w EJ.
8. Na podstawie przedstawionych argumentów i dowodów, rząd doszedł do przekonania, że istnieją techniczne możliwości przechowywania wysoko promieniotwórczych odpadów z nowych EJ w składowiskach położonych głęboko w geologicznych pokładach. Będzie to stanowiło praktyczne i prawidłowe rozwiązanie problemu zagospodarowania odpadów ze wszystkich nowych EJ. Rząd sądzi, iż do czasu zbudowania głębokich przechowalników, odpady mogą i powinny być gromadzone w przechowalniach tymczasowych
9. Po zanalizowaniu wszystkich przedstawionych argumentów i dowodów, rząd sądzi, iż (wyłączając zagadnienie odpadów) oddziaływanie EJ na środowisko naturalne nie będzie się znacznie różnić od innych technologii produkcji energii elektrycznej. Oddziaływaniem tym daje się sterować, a skutki łagodzić, zgodnie z wymogami prawa w tej dziedzinie. Na tej podstawie, rząd uważa, iż wpływ EJ na ekologię nie stanowi podstaw do nieudzielania firmom zezwolenia na inwestowanie w budowę EJ.
10. Na podstawie wiarygodnych danych o dostatecznych zapasach wysokoprocentowych rud uranu, wystarczających na pokrycie przyszłościowego globalnego zapotrzebowania, rząd uważa, że będzie wystarczająco dużo rezerw tego surowca, niezbędnych do zasilania (w paliwo) każdej nowej EJ, wznoszonej w UK.
11. W kontekście zdecydowanego przeciwstawiania się zmianom klimatu i zapewnienia energetycznego bezpieczeństwa państwa, rząd doszedł do wniosku, iż udzielenie firmom zezwolenia na inwestowanie w budowę nowych EJ leży w interesie społecznym.
Opracował J. Kubowski
--------------------------------------------------------------------------------
[1] Skrót dokumentu: HM Government, Department for Business, Enterprise and
Regulatory Reform; A White Paper on Nuclear Power, January 2008
(http://www.berr.gov.uk/files/file43006.pdf)
|
Energia atomu 
